Όπως αναφέραμε και σε προηγούμενο άρθρο, ένα άτομο με Νοητική Υστέρηση παρουσιάζει νοητικό δυναμικό χαμηλότερο από το μέσο όρο των παιδιών της ίδιας ηλικίας. Παράλληλα το παιδί αυτό διαθέτει μειωμένη ικανότητα προσαρμογής, η οποία αντικατοπτρίζεται συνήθως στην ωρίμανση κινητικών και αντιληπτικών ικανοτήτων, δεξιοτήτων αυτοεξυπηρέτησης, στην μάθηση και στην κοινωνική ένταξη.
Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν Νοητική Υστέρηση;
Τα αίτια που ευθύνονται για την νοητική υστέρηση ταξινομούνται κυρίως σε δύο κατηγορίες:
- Στην νοητική υστέρηση που οφείλεται σε βιολογικούς παράγοντες οι οποίοι αφορούν γενετικά και περιβαλλοντικά αίτια.
Τα γενετικά αίτια εμφανίζονται από την στιγμή της σύλληψης. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται και τα αίτια που οφείλονται σε κληρονομικούς παράγοντες. Τα γενετικά αίτια οφείλονται κυρίως σε χρωμοσωματικές ανωμαλίες. Μερικές φορές η νοητική αναπηρία προκαλείται από ελαττωματικά γονίδια που κληρονομούνται από τους γονείς, από λάθη κατά τη διαδικασία της διαίρεσης ή για άλλους λόγους.
Τα περιβαλλοντικά αίτια οφείλονται κυρίως σε εξωγενείς παράγοντες και εμφανίζονται κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης, κατά τη γέννηση και κατά την παιδική ηλικία.
- Προβλήματα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η νοητική αναπηρία μπορεί να προκύψει όταν το έμβρυο δεν αναπτυχθεί σωστά. Για παράδειγμα, μπορεί να υπάρχει πρόβλημα με τον τρόπο που τα κύτταρα του εμβρύου χωρίζονται καθώς μεγαλώνει. Επίσης, μια έγκυος γυναίκα που πίνει αλκοόλ (φάσμα διαταραχών του εμβρυϊκού αλκοολισμού) ή έχει λοίμωξη όπως η ερυθρά μπορεί να αποκτήσει μωρό με νοητική αναπηρία.
- Προβλήματα κατά τη γέννηση. Εάν ένα μωρό έχει προβλήματα κατά τη διάρκεια της γέννας, όπως λήψη ανεπαρκούς οξυγόνου, μπορεί να αποκτήσει νοητική αναπηρία λόγω εγκεφαλικής βλάβης.
- Προβλήματα κατά την παιδική ηλικία. Παιδικές ασθένειες, εγκεφαλικά τραύματα, ατυχήματα, κακή διατροφή, δηλητηριάσεις, ακατάλληλο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον.
- Στην νοητική υστέρηση που προέρχεται από ψυχολογικούς παράγοντες.
Οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες που προκαλούν νοητική υστέρηση αφορούν κυρίως το περιβάλλον του παιδιού. Παιδιά που προέρχονται από χαμηλό κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον, οι δυσμενείς συνθήκες διαβίωσης, η έλλειψη καθημερινής φροντίδας και οι διαταραγμένες ενδοοικογενειακές σχέσεις, επηρεάζουν σημαντικά την εξέλιξη του παιδιού. Πολλές φορές η αγωνία των γονέων για επιβίωση οδηγεί συνήθως στην αδιαφορία απέναντι στα παιδιά ακόμα και στην παιδική κακοποίηση αλλά περισσότερο στην έλλειψη επικοινωνίας, η οποία επηρεάζει κυρίως την ανάπτυξη του λόγου και ο οποίος θεωρείται σημαντικός όχι μόνο για την γνωστική ανάπτυξη αλλά και για την επικοινωνία και την κοινωνική ένταξη του παιδιού.
