Η Νοητική Υστέρηση διαγιγνώσκεται εξετάζοντας δύο βασικά πράγματα. Αυτά είναι:
- Η ικανότητα του εγκεφάλου ενός ατόμου να μαθαίνει, να σκέφτεται, να επιλύει προβλήματα και να κατανοεί τον κόσμο (που ονομάζεται IQ ή πνευματική λειτουργία).
- Εάν το άτομο έχει τις δεξιότητες που χρειάζεται για να ζήσει ανεξάρτητα (ονομάζεται προσαρμοστική συμπεριφορά ή προσαρμοστική λειτουργία).
Τα άτομα με IQ κάτω από 70 πιστεύεται ότι έχουν Νοητική Υστέρηση. Για να μετρήσουν την προσαρμοστική συμπεριφορά, οι επαγγελματίες εξετάζουν τι μπορεί να κάνει ένα παιδί σε σύγκριση με άλλα παιδιά της ηλικίας του. Ορισμένες δεξιότητες είναι σημαντικές για την προσαρμοστική συμπεριφορά. Αυτές είναι:
- Καθημερινές δεξιότητες διαβίωσης, όπως το να ντύνεται, να πηγαίνει στο μπάνιο και να τρώει μόνο του
- Επικοινωνιακές δεξιότητες, όπως η κατανόηση του τι λέγεται και η ικανότητα απάντησης
- Κοινωνικές δεξιότητες με συνομηλίκους, μέλη της οικογένειας, ενήλικες και άλλους
Δείκτης IQ
Ήπια Νοητική Υστέρηση, με IQ από 50-55 έως περίπου 70
Το ογδόντα πέντε τοις εκατό των ατόμων με Νοητική Υστέρηση βρίσκονται σε αυτό το επίπεδο και συχνά μπορούν να ζήσουν μόνοι τους με ελάχιστη υποστήριξη από άλλους.
Μέτρια Νοητική Υστέρηση με IQ 35-40 έως 50-55
Τα άτομα με μέτρια Νοητική Υστέρηση αποτελούν περίπου το 10% των περιπτώσεων σε αυτό το φάσμα. Αυτά τα άτομα μπορεί να χρειάζονται περισσότερη υποστήριξη στην καθημερινή τους ζωή.
Σοβαρή Νοητική Υστέρηση, με IQ 20-25 έως 35-40
Συνήθως χρειάζονται καθημερινή επίβλεψη για να διατηρηθούν υγιείς και ασφαλείς και μπορεί να χρειαστούν βοήθεια με βασικές εργασίες αυτοφροντίδας.
Βαθιά Νοητική Υστέρηση, με IQ κάτω από 20 ή 25
Μπορεί να χρειάζονται συνεχή φροντίδα και επίβλεψη για να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες.
Η διάγνωση απαιτεί πλήρη αξιολόγηση της νοημοσύνης και της προσαρμοστικής συμπεριφοράς από ειδικό. Η μέτρια και η σοβαρή νοητική αναπηρία διαγιγνώσκονται νωρίς, ενώ η ήπια νοητική αναπηρία γίνεται εμφανής στο δημοτικό λόγω μαθησιακών δυσκολιών.
Αντιμετώπιση της Νοητικής Υστέρησης
Η αντιμετώπιση του προβλήματος της νοητικής υστέρησης είναι πολύπλευρη αλλά κυρίως πρέπει να στηρίζεται στην ειδική αγωγή των ατόμων αυτών που έχουν ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες τόσο σε πρακτικές σχολικές γνώσεις και δεξιότητες όσο και στην εκμάθηση ατομικών και κοινωνικών συνηθειών, τρόπων καλής συμπεριφοράς και δεξιοτήτων αυτοεξυπηρέτησης. Ιδιαίτερα όμως, σημαντικός είναι και ο τομέας της επαγγελματικής τους κατάρτισης για την κοινωνική τους ένταξη και αυτονομία καθώς και την επαγγελματική τους αποκατάσταση.